নাগালেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান-বোম্বে (আইআইটি বোম্বে)ৰ গৱেষকসকলে এক নতুন দ্বি-মাত্রিক লেটিছ আৰ্হিৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে যিয়ে চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি অস্বাভাৱিক কোৱাণ্টাম অৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণৰ এক সহজ উপায় আগবঢ়াব পাৰে, যাৰ ফলত ভৱিষ্যতৰ কোৱাণ্টাম চেন্সৰ, প্ৰগ্ৰেমেবল কোৱাণ্টাম ডিভাইচ আৰু উন্নত কোৱাণ্টাম সামগ্ৰীৰ বাবে পথ মুকলি হ’ব পাৰে।
দীৰ্ঘম্যাদীভাৱে, এই গৱেষণাই এনে প্ৰযুক্তি বিকাশৰ বাবে এক নতুন প্লেটফৰ্ম প্ৰদান কৰিব পাৰে য’ত অতি ক্ষুদ্ৰ পৰিসৰত শক্তি আৰু তথ্য কেনেদৰে গতি কৰে তাৰ ওপৰত নিখুঁত নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন।
গৱেষকসকলে লগতে দেখুৱাইছে যে এই ব্যৱস্থাটোৱে বৈদ্যুতিক পৰিবহণক এনে ধৰণে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে যিটো ইয়াৰ চুম্বকীয় অৱস্থাৰ সৈতে জড়িত, যিটো তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু ইলেক্ট্ৰনিক পৰিবহণৰ নতুন পদ্ধতি ডিজাইনৰ বাবে উপযোগী হ’ব পাৰে।
এই অধ্যয়নত ‘ডায়মণ্ড-ডডেকাগন লেটিছ’ নামৰ এক পূৰ্বতে অন্বেষণ নকৰা পাৰমাণৱিক বিন্যাসৰ পৰিচয় দিয়া হৈছে। কম্পিউটাৰ-ভিত্তিক চিমুলেচনৰ জৰিয়তে গৱেষকসকলে দেখিছে যে এই গঠনে ইলেক্ট্ৰনক স্বাভাৱিকতে সৰু অঞ্চলত আবদ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে, যাৰ ফলত ‘ফ্লেট বেণ্ড’ নামৰ অস্বাভাৱিক অৱস্থাৰ সৃষ্টি হয়।
এই অৱস্থাবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ইয়াত থকা ইলেক্ট্ৰনবোৰৰ গতি কৰাৰ স্বাধীনতা অতি কম, যাৰ ফলত ইহঁতে ইটোৱে সিটোৰ সৈতে অধিক শক্তিশালীভাৱে ক্ৰিয়া কৰিব পাৰে আৰু সম্ভৱতঃ পদাৰ্থৰ নতুন ৰূপৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন কোৱাণ্টাম অৱস্থাৰ মাজত সলনি কৰাৰ ক্ষমতাই কোৱাণ্টাম চেন্সৰ, প্ৰগ্ৰেমেবল কোৱাণ্টাম ডিভাইচ আৰু ইঞ্জিনিয়াৰ্ড কোৱাণ্টাম সামগ্ৰীৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাব পাৰে। এই কামে গৱেষকসকলক জ্যামিতি, চুম্বকত্ব আৰু ইলেক্ট্ৰনৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াক কেনেদৰে একত্ৰিত কৰি পদাৰ্থৰ নতুন পৰ্যায় সৃষ্টি কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে অধ্যয়নৰ বাবে এক কাঠামোও প্ৰদান কৰিব পাৰে।
ফ্ৰণ্টিয়াৰ প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অত্যাধুনিক গৱেষণাৰ বাবে শিক্ষা জগতৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি নাগালেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য অধ্যাপক জগদীশ কুমাৰ পাটনাইকে কয়, “এই কামে কোৱাণ্টাম সামগ্ৰী আৰু উদীয়মান কোৱাণ্টাম প্ৰযুক্তিৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়াই নিয়াৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এনে সহযোগিতামূলক আৰু উদ্ভাৱনীমূলক গৱেষণাই কোৱাণ্টাম চেন্সৰ, প্ৰগ্ৰেমেবল কোৱাণ্টাম ডিভাইচ আৰু ভৱিষ্যতৰ কোৱাণ্টাম সামগ্ৰীৰ বিকাশত অৰিহণা যোগোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে, লগতে কোৱাণ্টাম বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈ থকা ক্ষেত্ৰখনত ভাৰতৰ সামৰ্থ্যও শক্তিশালী কৰিব।”
এই তথ্যসমূহ ‘জাৰ্নেল অৱ ফিজিক্স: কনডেন্সড মেটাৰ’ (DOI: 10.1088/1361-648X/)ত প্ৰকাশিত হৈছে, যি আইঅ’পি পাব্লিছিঙে প্ৰকাশ কৰা এখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পিয়েৰ-ৰিভিউড জাৰ্নেল, য’ত সামগ্ৰী, কোৱাণ্টাম পৰিঘটনা, নেন’বিজ্ঞান আৰু ইলেক্ট্ৰনিক বৈশিষ্ট্যসহ কনডেন্সড মেটাৰ ফিজিক্সৰ মৌলিক আৰু প্ৰায়োগিক গৱেষণা সামৰি লোৱা হয়।
এই গৱেষণা পত্ৰখন নাগালেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ড° বিপ্লৱ পাল আৰু আইআইটি বোম্বেৰ ড° জয়দীপ মাঝিয়ে যৌথভাৱে লিখিছে। এই কামৰ বাবে নাগালেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা মাইনৰ ষ্টাৰ্ট-আপ ৰিচাৰ্ছ গ্ৰাণ্টৰ জৰিয়তে পুঁজি যোগান ধৰা হৈছিল।
গৱেষণাৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰি নাগালেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ সহকাৰী অধ্যাপক ড° বিপ্লৱ পালে কয়, “উদ্দেশ্য হৈছে কোৱাণ্টাম আচৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে লেটিছ জ্যামিতিক এক আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা। প্ৰস্তাৱিত ডায়মণ্ড-ডডেকাগন লেটিছত, পৰমাণুৰ বিন্যাসে নিজেই ইলেক্ট্ৰনক আবদ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে আৰু একাধিক ফ্লেট বেণ্ড উৎপন্ন কৰিব পাৰে। আমি আৰু দেখুৱাইছো যে বাহ্যিক চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি এই অৱস্থাবোৰ টিউন কৰিব পাৰি আৰু ব্যৱস্থাটোক এটা টপ’লজিকেল ফেজলৈ লৈ যাব পাৰি, যিয়ে ভৱিষ্যতৰ কোৱাণ্টাম প্ৰযুক্তিৰ বাবে এক সম্ভাৱনাময় উপযোগী প্লেটফৰ্ম প্ৰদান কৰে।”
About the Author
