ভাৰত আৰু কানাডাৰ মাজৰ সম্পৰ্কত আৰু বৃদ্ধি পাইছে ব্যৱধান। কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী জাষ্টিন ট্ৰুডোৱে অভিযোগ কৰিছে যে শিখ নেতা হৰদীপ সিং নিজ্জাৰৰ হত্যাৰ আঁৰত ভাৰত চৰকাৰৰ আঁৰত থাকিব পাৰে। ভাৰত চৰকাৰে নিজ্জাৰ হত্যাৰ অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰি আহিছে। কানাডাই নিজ্জাৰ হত্যাত ভাৰতৰ ভূমিকাৰ তদন্তৰ অংশ হিচাপে ভাৰতৰ শীৰ্ষ কূটনীতিবিদকো বহিষ্কাৰ কৰিছে। ভাৰতে প্ৰতিশোধ স্বৰূপে দিল্লীৰ কানাডিয়ান হাই কমিছনলৈ চমন প্ৰেৰণ কৰে আৰু এজন জ্যেষ্ঠ কূটনীতিবিদক বহিষ্কাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। কূটনীতিবিদজনক ভাৰত এৰিবলৈ পাঁচ দিন সময়সীমা দিয়া হৈছে। ভাৰতীয় বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে কৈছে যে ভাৰতৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত কানাডিয়ান কূটনীতিবিদসকলৰ বৰ্ধিত হস্তক্ষেপ আৰু ভাৰত বিৰোধী কাৰ্যকলাপৰ বাবে এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। কেইদিনমান আগতে ট্ৰুডো জি-২০ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ ভাৰতলৈ আহিছিল। ট্ৰুডোৰ সৈতে হোৱা বৈঠকত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে কানাডাত শিখ বিচ্ছিন্নতাবাদী কাৰ্যকলাপ আৰু ভাৰতীয় কূটনীতিবিদসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল। ট্ৰুডো নিজ দেশলৈ উভতি যোৱাৰ কিছু দিনৰ পিছতে কানাডাৰ বাণিজ্য মন্ত্ৰী মেৰী এনজিৰ এজন মুখপাত্ৰই শুকুৰবাৰে কয় যে কানাডাই ভাৰতৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক মুক্ত বাণিজ্য চুক্তিৰ ওপৰত আলোচনা বন্ধ কৰি দিছে। ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ অভিযোগ নাকচ কৰি কয় যে কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে সংসদত যি কৈছে তাক আমি অস্বীকাৰ কৰিছো। আমি কানাডাৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ বক্তব্যও অস্বীকাৰ কৰিছো। ভাৰত চৰকাৰক কানাডাত যিকোনো ধৰণৰ হিংসাত জড়িত থকাৰ অভিযোগ কৰাটো হাস্যকৰ আৰু ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য প্ৰণোদিত। একেদৰে, কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আমাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সন্মুখত অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল আৰু আমি সেইবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিলো। আমি আইনৰ শাসনৰ গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে কয়-এনে ভিত্তিহীন অভিযোগবোৰ খালিস্তানি সন্ত্ৰাসবাদী আৰু উগ্ৰপন্থীৰ পৰা মনোযোগ আঁতৰোৱাৰ বাবে কৰা হৈছে। কানাডাই খালিস্তানি সন্ত্ৰাসবাদী আৰু উগ্ৰপন্থীসকলক আশ্ৰয় দিয়ে, যিয়ে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব আৰু আঞ্চলিক অখণ্ডতাৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি কৰে। এই ক্ষেত্ৰত কানাডা চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা পদক্ষেপ ৰখাৰ অভাৱ দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু ই আমাৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয় হৈ আছে। কানাডাৰ নেতাসকলে এনেবোৰৰ প্ৰতি মুকলিকৈ সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰিছে আৰু এইটো আমাৰ বাবে গুৰুতৰ চিন্তাৰ বিষয়।কানাডাত হত্যা, মানৱ সৰবৰাহ আৰু সংগঠিত অপৰাধৰ দৰে কাৰ্যকলাপক উদগনি দিয়াটো নতুন কথা নহয়। এনে কাৰ্যকলাপত ভাৰত চৰকাৰক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ যিকোনো প্ৰচেষ্টা আমি অস্বীকাৰ কৰিছো। আমি কানাডা চৰকাৰক কানাডাৰ মাটিৰ পৰা চলি থকা ভাৰত বিৰোধী কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে তাৎক্ষণিক আৰু কাৰ্যকৰী আইনী ব্যৱস্থা ল’বলৈ আহ্বান জনাইছো। উল্লেখ্য যে চলিত বৰ্ষৰ ১৮ জুনত কানাডাৰ ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ এটা গুৰুদ্বাৰাৰ বাহিৰত নিজ্জাৰক গুলীয়াই হত্যা কৰা হয়।
ট্ৰুডোৱে কয়, ‘কানাডাৰ সংস্থাসমূহে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে যে নিজ্জাৰৰ হত্যাৰ আঁৰত ভাৰত চৰকাৰৰ আঁৰত থাকিব পাৰে।’ কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে জি-২০ সন্মিলনৰ সময়ত তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ সন্মুখতো এই বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল। ট্ৰুডোৱে কানাডাৰ সংসদক কয়-আমাৰ দেশৰ ভূমিত এজন কানাডিয়ান নাগৰিকক হত্যা কৰাৰ আঁৰত থকা বিদেশী চৰকাৰ গ্ৰহণযোগ্য নহয় আৰু আমাৰ সাৰ্বভৌমত্বৰ উলংঘন। ট্ৰুডোৱে আৰু কয়, ‘এইটো সেই মৌলিক নিয়মৰ বিপৰীতে যাৰ অধীনত গণতান্ত্ৰিক, মুক্ত আৰু মুক্ত সমাজে কাম কৰে।’ কানাডাৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী মেলানিয়া জোলিয়ে সোমবাৰে কৈছিল যে এই গোচৰটোৰ তদন্তৰ বাবে ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ পৱন কুমাৰ ৰায়ক বহিষ্কাৰ কৰা হৈছে। কানাডাৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী মেলানিয়া জোলিয়ে কৈছে যে নিজ্জাৰ হত্যাৰ তদন্তৰ বাবে কানাডিয়ান কৰ্তৃপক্ষই কেৱল ৰাজহুৱাভাৱে সীমিত কথা ক’ব পাৰে।
অনুসন্ধানকাৰীসকলে আগতে নিজ্জাৰ হত্যাৰ গোচৰত কৈছিল যে এইটো এটা ষড়যন্ত্ৰ আছিল। নিজ্জাৰ কানাডাৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ শিখ নেতা আছিল আৰু ৰাজহুৱাভাৱে খালিস্তানক সমৰ্থন কৰিছিল। নিজ্জাৰৰ সমৰ্থকসকলে কৈছিল যে তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ পূৰ্বে কেইবাটাও ভাবুকি পাইছিল।
ভাৰত চৰকাৰে নিজ্জাৰক সন্ত্ৰাসবাদী আৰু বিচ্ছিন্নতাবাদী সংগঠনৰ মুৰব্বী বুলি বৰ্ণনা কৰি আহিছে। নিজ্জাৰৰ সমৰ্থকসকলে অভিযোগবোৰ অস্বীকাৰ কৰে। নিজ্জাৰ শেহতীয়া মাহবোৰত মৃত্যু হোৱা তৃতীয় শিখ নেতা আছিল। জুন মাহত, অৱতাৰ সিং খাণ্ডাক বাৰ্মিংহামত ৰহস্যজনক পৰিস্থিতিত মৃত অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। তেওঁ খালিস্তান মুক্তি বাহিনীৰ মুৰব্বী আছিল। পৰমজিৎ সিং পাঞ্জৱাৰকো লাহোৰত হত্যা কৰা হৈছিল। ভাৰত চৰকাৰে পৰমজিতক সন্ত্ৰাসবাদী বুলি কৈছিল।
ট্ৰুডোৱে কানাডিয়ান সংসদক কৈছিল যে নিজ্জাৰ হত্যাৰ বিষয়টো দিল্লীৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উত্থাপন কৰা হৈছিল।
About the Author
